Strona główna Bez kategorii Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium)- odmiany, uprawa i pielęgnacja

Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium)- odmiany, uprawa i pielęgnacja

by Grzegorz Bogucki
Mahonię pospolitą podziwiałem w okresie, kiedy jeszcze nie
miałem pojęcia, że mahonia jest mahonią. W moich rodzinnych stronach nie był to
popularny krzew, choć w zieleni miejskiej można było spotkać kilka okazów.
Oczywiście najbardziej wyraziste były w okresie wiosennym, kiedy ukazywały się
cytrynowe kwiaty, zebrane w szczytowe, groniaste kwiatostany.

Mahonia aquifolium


Mahonia dekoracyjna nie
tylko z kwiatów

Mahonia, określana także jako ościał,  zaliczana jest do berberysowatych, a jej
rodzaj obejmuje kilkadziesiąt gatunków. W naszych ogrodach dominuje mahonia
pospolita, (Mahonia aquifolium). W
ogrodzie rodzinnym uprawiamy ją od wielu lat, a krzew zapewne otrzymaliśmy od
miłośnika roślin, bo nie przypominam sobie, aby został zakupiony w centrum
ogrodniczym.

Przez te lata uprawy mogę stwierdzić, że mahonia pospolita
faktycznie nie jest zajmująca w uprawie ani kapryśna. Rośnie bezproblemowo, a
jej dekoracyjność, zależnie od upodobań estetycznych, może być ceniona nawet
przez cały rok kalendarzowy. Wiosną zachwyca kwiatostanami, jesienią owocami, a
poza tym dekoracyjnymi, błyszczącymi liśćmi, które w początkowej fazie są
jasnozielone, następnie ciemnozielone, a na okres zimy przebarwiają się
(odcienie brązu, czerwieni).

Naturalne stanowiska mahonii pospolitej występują w Ameryce
Północnej. Do Europy sprowadzona w XIX w., szybko stała się bardzo popularna i
chętnie sadzona w parkach i ogrodach.



Mahonia pospolita
(mahonia ostrolistna) najczęściej uprawianym gatunkiem mahonii w naszych
ogrodach

Mahonia aquifolium jest najpopularniejszą przedstawicielką
rodzaju Mahonia. Ze względu na swoją
dekoracyjność, niewielkie wymagania, a także wysoką mrozoodporność, warto ją
sadzić w ogrodach, parkach itp.

Krzew osiąga do około 1-1,5 m wysokości oraz trochę
większą szerokość. Pokrój ma krzaczasty, pędy bardziej wyprostowane, słabo
rozgałęzione.

Liście mahonii pospolitej złożone, składają się  z kilku mniejszych, sztywnych, skórzastych
liści, ząbkowanych, z niewielkimi kolcami. Młode liście jasnozielone, starsze
ciemnozielone, błyszczące, od spodu matowe.

Wiosną (kwiecień- maj) ukazują się groniaste kwiatostany,
zachwycające cytrynową barwą. Obficiej kwitną krzewy posadzone w jaśniejszych
zakątkach ogrodu. Kwiaty są pachnące i miododajne.

Od późnego lata,  krzew dekorują ciemne owoce z szaroniebieskim
nalotem. Nie są popularne w kuchni, a zawierają dużo witaminy C i mogą zostać
wykorzystane do przyrządzenia konfitur, soku, galaretek. W smaku są cierpkie. Owoce
stanowią pożytek dla ptactwa.

Warto je sadzić w ogrodach ekologicznych (łatwa uprawa,
małe wymagania, mała podatność na choroby, pożytek dla ptactwa).

Jesienią liście mahonii pospolitej przebarwiają się i
zachwycają zmiennymi odcieniami czerwieni i brązu. Liście w większości
utrzymują się przez całą zimę, więc są bardzo wartościowe w okresie, kiedy
cieszą nawet niewielkie, barwne akcenty w ogrodzie.

Mahonia pospolita preferuje stanowisko półcieniste do
zacenionego, choć poradzi sobie także na stanowisku słonecznym, jeżeli
zapewnimy jej dostatecznie wilgotne podłoże, a w okresie zimy (zwłaszcza pod
koniec, kiedy słońce intensywniej grzeje) będziemy cieniować, aby uchronić ją
przed zgubnym działaniem suszy fizjologicznej.

Podłoże dla mahonii powinno być z dużym udziałem
próchnicy, przepuszczalne, piaszczysto- gliniaste, nie za piaszczyste, nie za
lekkie, gdyż w takim podłożu krzewy słabiej rosną i gorzej znoszą okres zimy.

U mnie podłoże zostało wzbogacone dobrze przerobionym
kompostem.

Należy zaznaczyć, że zima w mniejszym lub większym stopniu
odbije się na krzewie, zwłaszcza jak jest mroźna. Należy jednak zaznaczyć, że
krzew szybko się regeneruje, a zazwyczaj problem dotyczy suszy fizjologicznej,
przez którą krzew straci część liści.

Susza fizjologiczna polega na tym, że w okresie zimy, gdy
podłoże jest zmarznięte, krzew nie ma jak uzupełnić niedoboru wody, która
transpiruje z liści. Proces ten potęguje silne nasłonecznienie, a także
wietrzne stanowisko.

W okresie jesiennym gdy aura charakteryzuje się brakiem
opadów bądź też opady są znikome, należy przed nadejściem mrozów solidnie
podlać krzew. Podobnie postępujemy w przypadku innych krzewów,
charakteryzujących się zimozielonymi liśćmi.

Cięcie krzewu jest zazwyczaj zbędne i sprowadza się
jedynie do usunięcia uszkodzonych pędów, zaschniętych, chorych liści. Zabieg
ten najlepiej wykonać po kwitnieniu.

Krzew bardzo łatwo rozmnożyć. Gatunek  możemy rozmnożyć z nasion, ale zdecydowanie
łatwiej jest skorzystać z odrostów korzeniowych czy też zrobić odkład, czy
pobrać sadzonkę. Dzięki wegetatywnemu rozmnożeniu szybko uzyskamy kwitnący
krzew. Rozmnażając roślinę generatywnie poprzez nasiona, kwitnący krzew
uzyskamy dopiero po kilku latach.

Mahonia aquifolium nie jest podatna na choroby i
szkodniki.

Krzew sprawdzi się w każdym ogrodzie. Można posadzić ją
pojedynczo lub w grupie krzewów. Posadzona w grupie, lepiej sobie radzi w
okresie zimy. Bywa wykorzystywana także na żywopłot, jak również do obsadzania
wolnych przestrzeni pod koronami drzew. Mahonia bywa także sadzona w
pojemnikach.

Krzew charakteryzuje się wolnym wzrostem. Posiada płytki system
korzeniowy i nie lubi przesadzania.

Mahonia aquifolium

Mahonie zakupioną w pojemniku można sadzić od wiosny do
jesieni. Posadzona wiosną lepiej się ukorzeni, zaaklimatyzuje, a tym samym dobrze
poradzi sobie w okresie zimy. Młode okazy należy otoczyć szczególną opieką.
Pamiętamy o podlewaniu, a także o okryciu młodego krzewu na zimę. Sadźmy
mahonie w zacisznych zakątkach ogrodu, gdyż mimo że są mało wymagające, to
jeżeli zapewnimy  dobre warunki do
wzrostu, będą piękniej i pokaźniej się prezentowały w ogrodzie, a także
obficiej kwitły.



W sprzedaży można nabyć wiele ciekawych odmian mahonii
pospolitej. Wybrane z nich:
‘Apollo’ (odmiana charakteryzująca się zwartym pokrojem, osiąga mniejsze rozmiary niż
gatunek, a także posiada większe kwiatostany),
‘Smaragd’ (odmiana tak jak ‘Apollo’ także osiąga mniejszą
wysokość),
‘Atropurpurea’ (odmiana
ładnie się przebarwia jesienią).

Poza mahonią pospolitą w ogrodach uprawiana jest także mahonia rozłogowa (Mahonia repens) oraz zdecydowanie rzadziej mahonia pośrednia (Mahonia x media).
Więcej zdjęć znajdziesz tutaj.

Powiązane posty

3 komentarze

Hanna Pater 20 stycznia 2015 - 17:11

Witaj Grzegorzu. Bardzo wyczerpujący artykuł. Dziękuję. Miałam kiedyś w ogrodzie machonię. Przemarzła niestety pewnej zimy i całkowicie uschła nie wiedząc czemu. Będę musiała wrócić do jej uprawy bo zachwyca mnie swoimi kwiatami i jagodami. Pozdrawiam serdecznie.

Odpowiedz
Greg 7 kwietnia 2015 - 10:55

Polecam, wiosną prezentuje się niezwykle pięknie 🙂 Pozdrawiam serdecznie 🙂

Odpowiedz
Ogrodnicza Obsesja 31 stycznia 2020 - 07:13

Mahonia ma bardzo mocną wolę przetrwania 🙂 U mnie, mimo wykopania, musiała odbić o jakiejś pozostałości korzenia i wróciła na to samo miejsce. Również pojawiła się w miejscu zupełnie niespodziewanym, może z nasion… Piękna roślina, choć ponoć trująca, moja sąsiadka pozbyła się jej z ogrodu ze względu na małe dziecko. Dziękuję za artykuł!

Odpowiedz

Wpisz komentarz