Z krzewów zimozielonych warto zwrócić uwagę także na kiścienie (Leucothoe). To krzewy należące do rodziny wrzosowatych, a więc tej samej, do której zaliczają się m.in. różaneczniki, azalie i wrzosy. Najpopularniejszym gatunkiem w ogrodach jest kiścień wawrzynowy (Leucothoe fontanesiana), choć w sprzedaży dostępne są także odmiany innych gatunków, m.in. kiścienia nadbrzeżnego (Leucothoe axillaris) oraz kiścienia japońskiego (Leucothoe keiskei). Kiścienie ceni się przede wszystkim za bardzo dekoracyjne liście, które – w zależności od gatunku i odmiany – pięknie przebarwiają się jesienią i zimą, stanowiąc wyraźny akcent kolorystyczny w ogrodzie.
Kiścień wawrzynowy – wygląd i pokrój
Najczęściej uprawianym, a zarazem najbardziej mrozoodpornym gatunkiem jest kiścień wawrzynowy. Osiąga zwykle 1–1,5 m wysokości i tworzy ładny, rozłożysty pokrój. Jego pędy są łukowato wygięte i często lekko się pokładają, dlatego warto zapewnić mu nieco więcej miejsca – krzew bywa szerszy niż wyższy. Najlepiej nie sadzić go zbyt blisko innych roślin, aby mógł być dobrze wyeksponowany. Kwiaty kiścienia, pojawiające się w drugiej połowie wiosny w postaci zwisających gron drobnych, białych kwiatów, są dość subtelne – główną ozdobą rośliny pozostają liście.
Polecane odmiany kiścienia
Do najpopularniejszych odmian należy ‘Rainbow’, ceniona za atrakcyjnie przebarwione liście i dobrą mrozoodporność. Krzew rośnie dość wolno, ale dzięki dekoracyjności liści jest warty uwagi.
Bardzo ciekawą, jeszcze bardziej kolorową odmianą jest polska selekcja ‘Makijaż’, która doskonale rozświetla ogrodowe zakątki jesienią i zimą.
Inne warte uwagi odmiany to m.in.:
- ‘Nana’ – niska, zwarta, o zielonych liściach przebarwiających się zimą na bordowo,
- ‘Whitewater’, ‘Red Lips’, ‘Zeblid’ – różniące się pokrojem i intensywnością wybarwienia liści.
Wśród kiścieni japońskich popularna jest odmiana ‘Royal Ruby’, ceniona za bordowe wybarwienie liści. Jej naturalną mutacją jest ‘Burning Love’.
Z kolei ‘Curly Red’ to odmiana kiścienia nadbrzeżnego o zwartym pokroju i charakterystycznie powykręcanych liściach – wiosną bordowych, latem zielonych, a jesienią i zimą ponownie intensywnie wybarwionych. Odmiana ta jest jednak nieco mniej mrozoodporna niż np. ‘Rainbow’.
Warunki uprawy kiścienia
Kiścienie nie są krzewami szczególnie wymagającymi, ale – jak wszystkie rośliny wrzosowate – potrzebują kwaśnego, próchnicznego, przepuszczalnego i umiarkowanie wilgotnego podłoża. Najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych do półcienistych. W pełnym słońcu liście mogą się przypalać, a gleba szybciej przesycha, co utrudnia utrzymanie odpowiedniej wilgotności.
Podlewanie, nawożenie i ściółkowanie
Po posadzeniu krzewy należy regularnie podlewać, a także nawadniać je w okresach suszy. Bardzo ważne jest podlewanie jesienią przed nadejściem zimy oraz zimą, gdy temperatura utrzymuje się powyżej zera i brakuje okrywy śnieżnej. Dobre nawodnienie chroni rośliny przed tzw. suszą fizjologiczną.
Kiścienie nie są „żarłoczne”, dlatego z nawożeniem nie należy przesadzać. Warto sięgać po nawozy ekologiczne lub kompost, dbając o żyzność i strukturę gleby.
Kluczowym zabiegiem jest ściółkowanie podłoża korą. Warstwa ściółki (ok. 5 cm) ogranicza parowanie wody, rozwój chwastów, poprawia strukturę gleby i sprzyja utrzymaniu kwaśnego odczynu. Na zimę warto zwiększyć warstwę ściółki, aby dodatkowo chronić płytki system korzeniowy przed przemarzaniem.
Cięcie i zimowanie
Kiścień dobrze znosi cięcie, choć zwykle nie wymaga regularnego formowania. Przycinamy go tylko w razie potrzeby, np. gdy nadmiernie się rozrośnie. Cięcie można wykonać po kwitnieniu, usuwając przy tym przekwitłe kwiatostany.
W chłodniejszych, wietrznych ogrodach młode krzewy warto dodatkowo okryć na zimę agrowłókniną lub gałązkami iglastymi.
Zastosowanie w ogrodzie
Kiścienie świetnie komponują się z innymi roślinami wrzosowatymi. Dobrze prezentują się w leśnych zakątkach ogrodu, na wrzosowiskach, w pobliżu oczek wodnych, a także uprawiane w pojemnikach na tarasach i balkonach. Dzięki zimozielonym liściom i atrakcyjnemu wybarwieniu zimą są cennym elementem całorocznych kompozycji ogrodowych.
